ေခြးေလွးယား ပင္သည္ ခႏၶာကိုယ္ ယားယံေစသည့္ အပင္ျဖစ္ေၾကာင္း လူတိုင္း သိ႐ွိ ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအပင္တြင္ လူမ်ား၏က်န္းမာေရး အတြက္ အာနိသင္ ထက္ျမက္ လွသည့္ သဘာဝ aဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ပါဝင္ aနျခင္းကို လူသိနည္း ေနဆဲ ျဖစ္သည္။
ေခြးေလွးယား ပင္ကို ႐ုကၡေဗဒ အရ Mucuna pruriens ဟု ေခၚၿပီး အဂၤလိပ္ အမည္မွာ Velvet Bean ျဖစ္ပါသည္။
ပဲအုပ္စုဝင္ တစ္ႏွစ္ခံ အပင္ေပ်ာ့မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး တုိင္ေထာင္ ပဲမ်ားကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ ေခြးေလွးယားပင္ ၏ ပင္စည္သည္ အျခား အပင္ႀကီးမ်ားကို တြယ္တက္လွ်င္ ေပ ၄ဝ မွ ၅ဝ ခန္႔အထိ ရွည္တတ္ ပါသည္။ ေခြးေလွးယားပင္၏ မူရင္းေဒသ (Native) မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအဝင္ အပူပိုင္း အာရွ ေဒသ (Tropical Asia) ႏွင့္ အာဖရိက ေဒသမ်ား
ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေဒသ အသီးသီး တြင္လည္း ေတြ႔နိုင္ပါသည္။
အဓိကေဆးဖက္ဝင္ အပိုင္းမွာ ေခြးေလွးယားသီး အေစ့ျဖစ္သည္။ အေစ့ကို အုပ္ထားေသာ အသီးမွာ ပဲသီးေတာင္ကဲ့သို႔ ႏွစ္ေျမာင္းကြဲ သီးေတာင့္ျဖစ္ၿပီး ကတီၱပါ အေမႊးေလး မ်ားႏွင့္ အုပ္ထားပါသည္။
ယင္းအေမႊးေလးမ်ားသည္ အသီးမွ အလြယ္တကူ ကြၽတ္ထြက္ တတ္ၿပီး ထိေတြ႔ မိသူကို အင္မတန္ ယားယံေစသည္။ အသီးတစ္သီးတြင္ အေစ့ ၄ ေစ့ မွ ၉ ေစ့ ခန္႔ အထိ ပါဝင္ တတ္ၿပီး ယင္းအေစ့ မ်ားထဲတြင္ အလြန္ တန္ဖိုးႀကီးသည့္ ေဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ၾကြယ္ဝစြာ ပါ႐ိွပါသည္။
ေခြးေလွးယားသီး အေစ့တြင္ ပါဝင္ေသာ အာဟာရ ဓာတ္မ်ား
- - ကစီဓာတ္ (Carbohydrate) ၅ဝ-၆ဝ %
- - ပ႐ိုတင္းဓာတ္ (Protein) ၂ဝ-၂၉ %
- - အဆီဓာတ္ (Lipid) ၆-၇ %
- - အမွ်င္ဓာတ္ (Crude Fibers) ၂ဝ-၃ဝ %
- - သတၱဳဓာတ္(Minerals)အနည္းငယ္ ပါဝင္ပါသည္။
ပါဝင္ေသာ ေဆးဖက္ဝင္ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား
အစြမ္းထက္ ေဆးဖက္ဝင္ဓာတ္ပစၥည္း (Phyto-chemicals) မ်ားလည္း ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနပါသည္။ ယင္းတို႔အနက္ အေရး အပါဆံုးမွာ အယ္လ္ဒိုပါ (L-dopa) ျဖစ္ၿပီး ၇-၁ဝ % အထိ ပါဝင္ ပါသည္။
ဒုတိယ အေနႏွင့္ စီ႐ိုတိုနင္ (Serotonin) မ်ား ပါဝင္ၿပီး ယင္းဓာတ္ နွစ္မ်ဳိးသည္ အျခားေဆးပင္ မ်ားထက္ သိသိ သာသာ အေျမာက္ အျမား ပါဝင္ေနျခင္းျဖစ္ သည္။
အယ္လ္ဒိုပါဟု အတိုေကာက္ေခၚသည့္ လီဗိုဒိုပါ (Levodopa) ကို ၁၉၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ Vicia faba ဟု ႐ုကၡေဗဒ အရ အမည္တြင္ေသာ ပဲျပား (Broad bean) ထဲမွ စတင္
ေတြ႔ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္း၏ ေဆးဖက္ဝင္ အာနိသင္ကိုေတာ့ ဂ႐ုမျပဳမိ ၾကေသးပါ။
၁၉၅၇ တြင္ အယ္လ္ဒိုပါမွ ဒိုပါမင္း (Dopamine) အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေပးေသာ အယ္လ္ဒိုပါ ဒီကာေဘာက္ ဆိုင္ေလ့စ္ (L-dopa Decarboxylase) အင္ဇိုင္းကို ရွာေဖြ
ေတြ႔႐ွိ ခဲ့ပါသည္။
ဒိုပါမင္းဆိုသည္မွာ ဦးေႏွာက္ ထဲတြင္႐ွိေသာ ဟိုမုန္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ယင္းဟိုမုန္းခ်ဳိ႕တဲ့ လွ်င္ ပါကင္ဆန္ေရာဂါ (Parkinson’s Disease) ျဖစ္ပြားပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ လီဗိုဒိုပါ ကို ပါကင္ဆန္ေရာဂါ၌ စတင္အသံုးျပဳႏုိင္ခဲ့သည္။
လီဗိုဒိုပါကို ပဲျပားမွ စတင္ေတြ႕႐ွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ အျခားပဲအုပ္စုဝင္မ်ားကို ဆက္လက္ေလ့လာ ရာ ေခြးေလွးယားသီး၏အေစ့တြင္ အမ်ားဆံုး ပါဝင္ ေနေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႔႐ွိ ရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေခြးေလွးယားသီး အေစ့မွ လီဗိုဒိုပါ ထုတ္ယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ ခဲ့ၾကပါသည္။ ယေန႔ဆိုလွ်င္ လီဗိုဒိုပါသည္ ပါကင္ဆန္ ေရာဂါအတြက္ တစ္ခု တည္းေသာ ကုသရန္ ေဆးျဖစ္သည္။
“Gold standard” of modern drug treatment of Parkinson’s Disease) သုိ႔ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ႐ွာေဖြေတြ႔ရွိ ခဲ့ေသာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ သကၠရာဇ္ ၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဓာတုေဗဒဆိုင္ရာ ႏိုဗယ္ဆု ခ်ီးျမႇင့္ခံ ခဲ့ရပါသည္။
ပါကင္ဆန္ေရာဂါ အေပၚ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ
လီဗိုဒိုပါကို အဓိကအေနႏွင့္ ေရာဂါ (၂) မ်ဳိးတြင္ ထိေရာက္စြာ အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။ ယင္းတို႔မွာ-
(၁) အသက္ႀကီးသူမ်ားတြင္ျဖစ္ေလ့႐ွိေသာ ပါကင္ ဆန္ေရာဂါ (Parkinsonism)
(၂) အမ်ဳိးသားမ်ားတြင္ ကေလးမရႏိုင္ျခင္း(Infertility) ႏွင့္ ပန္းေသပန္းညႇိဳးေရာဂါ (Erectile dysfunction) တို႔ျဖစ္သည္။
ကြၽန္ေတာ္တို႔၏ ဦးေႏွာက္ထဲတြင္ ခႏၶာကိုယ္ လႈပ္ရွား သြားလာမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးသည့္ ဒိုပါမင္း (Dopamine) အမည္ရွိေသာ ဟိုမုန္း တစ္မ်ဳိး မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ ပါသည္။
အသက္အ႐ြယ္ ႀကီးလာ ခ်ိန္တြင္ အထူးသျဖင့္ (၆၅) ႏွစ္ေက်ာ္ လာလွ်င္ ယင္းဟိုမုန္း ထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္း လာပါသည္။ ထိုအခါ အာ႐ံုေၾကာမ်ား ပံုမွန္ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ ေသာေၾကာင့္ အထိုင္ အထမ်ား ေႏွးေကြးေလးလံ လာၿပီး လမ္းေကာင္းစြာ မေလွ်ာက္ႏိုင္ျခင္း၊ ေျခလက္ တုန္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားပါသည္။
ယင္းကို ပါကင္ဆန္ေရာဂါ (Parkinson’s Disease) ဟု ေခၚသည္။ ဤေရာဂါ ကို ဒိုပါမင္း ေဟာ္မုန္း ျဖည့္စြက္ ကူညီေပးျခင္းျဖင့္ ကုသႏိုင္ပါသည္။
သို႔ေသာ္ ဒိုပါမင္းေဟာ္မုန္းသည္ ေသာက္ေဆး အေနႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုးေဆး အေနႏွင့္ျဖစ္ေစ ေသြးေၾကာမွတစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္ရာတြင္ အဓိကျဖတ္ေက်ာ္ ရသည့္ ဦးေႏွာက္ အေျမႇးပါးအလႊာ (Blood Brain Barrier) ကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိပါ။
ထို႔ေၾကာင့္ ဒိုပါမင္းဟိုမုန္းကို ေဆးအေနႏွင့္ အသံုးျပဳ၍ မရႏိုင္ပါ။
ထို႔ေနာက္ သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ ေလ့လာေတြ႔ရွိမႈ အရ ေခြးေလွးယားသီး အေစ့တြင္ ပါဝင္ေသာ အယ္လ္ဒိုပါ (L-dopa) မ်ားသည္ ဦးေႏွာက္ အေျမႇးပါး လႊာကို ေကာင္း စြာ ျဖတ္ေက်ာ္ နိျင္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရၿပီး ဦးေႏွာက္ အတြင္းသို႔ ေရာက္လွ်င္ ဒိုပါမင္း အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ သြားသည့္ အတြက္ ပါကင္ဆန္ ေရာဂါ၏ လကၡဏာမ်ား သက္သာ သြားေစပါသည္။
ဤေလ့လာ ေတြ႔႐ွိမႈကို ၾကည့္ျခင္း ျဖင့္ ပါကင္ဆန္ ေရာဂါ အတြက္ ေခြးေလွးယားသီး အေစ့မ်ားသည္ မ်ားစြာ အသံုး ဝင္ေၾကာင္း သိ႐ွိႏိုင္သည္။
ဒိုပါမင္းဟိုမုန္း အေရးပါပံု
ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္၏ က်န္းမာေရး အတြက္ ဟိုမုန္း စနစ္မ်ား မွန္ကန္ ဖို႔ လိုအပ္ပါသည္။ ယင္းတို႔ အနက္ ဒိုပါမင္း ဟိုမုန္းသည္ တစ္ခု အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။
ဒိုပါမင္းသည္ ကက္တီေကာလ္ေအမင္း (Catecholamine) ႏွင့္ ဖီႏိုင္းအလနင္း (Phenylalanine) အုပ္စုဝင္ ႏ်ဴ႐ိုထရန္စမစ္တာ (Neurotransmitter) တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။
ႏ်ဴ႐ိုထရန္ စမစ္တာ ဆိုသည္မွာ အာ႐ံုေၾကာဆဲလ္ (Nerve Cell) တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုၾကား ဆက္သြယ္၍ သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ား ပို႔ေပးေသာ ေမာ္လီက်ဴး ေလးမ်ား
ျဖစ္သည္။
ယင္းတို႔ကို ဦးေႏွာက္အစိတ္အပိုင္းတစ္ေနရာ ျဖစ္ေသာ ဦးေႏွာက္အလယ္ပိုင္း (Midbrain) ၏ ဆပ္စတန္းရွားႏိုင္ဂရာ (Substantia Nigra) မွ ေန႔စဥ္ထုတ္လုပ္ ေပးလ်က္ ရွိသည္။ ေမာ္လီက်ဴး ေဖာ္ျမဴလာ မွာ C8 H11 NO2 ျဖစ္သည္။
ဒိုပါမင္းသည္ ခႏၶာကိုယ္ တြင္းတြင္ အဓိက အလုပ္ႏွစ္ခု လုပ္ေဆာင္ပါ သည္။ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ံုေၾကာ ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းႏွင့္ ဦးေႏွာက္ျပင္ပ လုပ္ငန္း ဟူ၍ (၂) ခု ခြဲျခား
နိုင္သည္။
ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာလုပ္ငန္းအေန ႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားသြားလာမႈ၊ ထိုင္ျခင္း၊ ထျခင္းႏွင့္ စိတ္ခံစားမႈအေျခအေန မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းဟိုမုန္းခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္ အထိုင္အထ ခက္ခဲျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္လွ်င္ ေႏွးေကြးျခင္း၊ ေျခလက္လႈပ္ရွားမႈ ေလးလံျခင္းႏွင့္ လက္တုန္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြား တတ္ပါသည္။
ေနာက္ထပ္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါမ်ား ထဲတြင္ ယေန႔ကေလး မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား လာေသာ ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorders) ဟုေခၚသည့္ ေအာ္တစ္စင္ကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါမ်ိဳးမွာလည္း ဒိုပါမင္း ေလ်ာ့နည္းမႈ ႏွင့္ ပတ္သက္ေနပါသည္။
အလကားေနရင္း ဒူးေတြ၊ ေျခေတြ လႈပ္ေနသည့္ေရာဂါ (Restless Legs Syndrome) သည္လည္း ဒိုပါမင္းခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္း ျဖစ္သည္။
ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာ႐ံုေၾကာစနစ္၏ အဓိကျပင္ပတာဝန္အေနႏွင့္ ႏွလံုး၊ ေသြးေၾကာမ်ားေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈ႐ွိပါသည္။ ႏွလံုးအားနည္းျခင္း၊ ေသြးေပါင္ ခ်ိန္ က်ဆင္းျခင္း၊ ႏွလံုး အလုပ္ ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ျခင္း (Heart Failure) ႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ အားနည္းျခင္း (Renal failure) တို႔မွာ ဒိုပါမင္းႏွင့္ ပတ္သက္္မႈ ရွိပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဒိုပါမင္းကို ဒိုပါမင္း ဟိုက္ဒ႐ို ကလို႐ိုက္ (Dopamine Hydrochloride) ထိုးေဆး အေနျဖင့္ ထုတ္လုပ္ ထားၿပီး အေရးေပၚ အေျခအေနႏွင့္ အေရးႀကီး အေျခအေန မ်ားတြင္ အသံုးျပဳေလ့႐ွိသည္။
ဥပမာ - နွလံုး ပ်က္စီးျခင္း (Acute Heart Failure)၊ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးျခင္း (Kidney Failure)၊ ႏွလံုး ၾကြက္သားမ်ား ပုပ္ျခင္း (Myocardial Infarction)၊ ဗက္တီးရီးယား ပိုးဝင္၍ ေ႐ွာ့ခ္ျဖစ္ျခင္း (Septic Shock) တို႔ျဖစ္သည္။
ဒိုပါမင္းကို ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔၏ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ ေဆးဝါး (Essential Medicine) ထဲတြင္ ထည့္သြင္းထားရၿပီး အဓိက အေရးပါေသာ ဟိုမုန္းေဆး တစ္ခုျဖစ္သည္။
ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးျဖစ္ေန သူမ်ားႏွင့္ ကေလးမရ သူမ်ားအေပၚ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ
အိႏိၵယႏိုင္ငံႏွင့္ ဘရာဇီးႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ ေခြးေလွးယားသီး အေစ့ကို အမ်ိဳးသား အားတိုးေဆး အျဖစ္ သံုးစြဲ ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။
ဒိုပါမင္း ပမာဏက်ဆင္းလာလွ်င္ အမ်ဳိးသားမ်ားတြင္ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးပါ တစ္ၿပိဳင္နက္ တည္းျဖစ္ပြား ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ဒိုပါမင္းသည္ ပီက်ဴထရီ အက်ိတ္ (Pituitary Gland) မွ ပ႐ိုလက္တင္ (Prolactin) ဟိုမုန္း ထုတ္လုပ္မႈကို ဟန္႔တားႏိုင္စြမ္း ရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။
ပ႐ိုလက္တင္ပမာဏ မ်ားလာ လွ်င္ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္၏ ၾကန္ အင္လကၡဏာမ်ား ဆံုး႐ႈံးသြားေလ့႐ိွ သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဒိုပါမင္းျဖည့္စြက္ ျခင္းျဖင့္ ပ႐ိုလက္တင္ ပမာဏကို နည္း ေစေသာေၾကာင့္ ျပန္လည္အားျပည့္ လာေစျခင္းျဖစ္သည္။
ထို႔အျပင္ ဒိုပါမင္းကိုယ္၌ကလည္း ပီက်ဴထရီ အက်ိတ္မွ ႀကီးထြားေဟာ္မုန္း (Growth Hormone) ထြက္ရွိမႈကို အားေပးေသာေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္သန္စြမ္း ေစျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ပ်က္စီးယိုယြင္းမႈကို ဟန္႔တားၿပီး ႏုပ်ိဳလန္းဆန္းေစျခင္း (Anabolic and growth hormone stimulant property) အစ႐ွိသည့္ အာနိ သင္မ်ားကို ရရွိေစပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးကို သက္သာေစ႐ံုမွ်မက ခႏၶာကိုယ္အတြက္ စြမ္းအားမ်ားစြာ တိုးေစႏိုင္ပါသည္။ ယင္းအာနိသင္ မ်ားေၾကာင့္ သုတ္ေကာင္ အေရ အတြက္ (Sperm Count)ကို မ်ားျပားေစၿပီး သုတ္ေကာင္မ်ား၏ လႈပ္ရွား သန္မာမႈ (Sperm Motility) ကိုလည္း အားေပးသည့္ အတြက္ အမ်ိဳးသား၏ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ကေလး မရ သူမ်ားတြင္ ကေလး ရေစရန္ မ်ားစြာ အေထာက္ အကူ ျပဳပါသည္။
ေခြးေလွးယားသီးအေစ့ကို အသံုးျပဳလွ်င္ သတိထားရမည့္ အခ်က္မ်ား
ေခြးေလွးယားသီး အေစ့ကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ မ်ားတြင္ သံုးလွ်င္ ကေလး၌ ဝမ္းတြင္းပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ (Birth Defects)မ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည့္ အတြက္ လံုးဝ အသံုးမျပဳ သင့္ပါ။ ထို႔အျပင္ ေယာက်္ား ဟိုမုန္း (Testosterone) ပမာဏကို မ်ားေစေသာေၾကာင့္ ေယာက်္ား ဟိုမုန္းမ်ား၍ ျဖစ္သည့္ ေရာဂါမ်ား (Excessive Androgen Syndrome) ဥပမာ-ဆီးက်ိတ္ ကင္ဆာ ရွိသူမ်ားတြင္ မသံုးရပါ။
ေသြးထဲရွိ သၾကားဓာတ္ ပမာဏကို က်ေစသည့္ အာနိသင္လည္း ႐ွိေသာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳ ေရာဂါ ရွိ၍ ေဆးေသာက္ ေနရသူမ်ား အေနႏွင့္ မိမိေသာက္ေန က် ေဆးမ်ားကို ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ၿပီး အတိုးအေလ်ာ့ လုပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ေခြးေလွးယားသီးႏွင့္ ထိေတြ႔လွ်င္ ယားသည့္ အေၾကာင္းရင္း
ေခြးေလွးယားသီး၏ အျပင္ခြံတြင္ အေမႊးေလးမ်ား ပါရွိၿပီး အထူးသျဖင့္ ရင့္မွည့္ ခါစ အခ်ိန္တြင္ အမ်ားဆံုး ပါဝင္ပါသည္။
ယင္းအေမႊးေလး မ်ားသည္ ေၾကြလြယ္ၿပီး ေလတုိက္႐ံုျဖင့္ အလြယ္တကူ ေၾကြက်တတ္ေသာ ေၾကာင့္ ရင့္မွည့္ သြားခ်ိန္တြင္ အေမႊးမ်ား မပါရွိေတာ့ပါ။ ထိုအေမႊးမ်ားကို လက္ႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ခႏၶာကိုယ္ အေရျပားႏွင့္ျဖစ္ေစ ထိေတြ႔ ခဲ့လွ်င္ လြန္စြာ ယားပါသည္။
အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အေမႊးေလးမ်ားတြင္ ျမဴကူနိမ္း (Mucunain) ႏွင့္ ဆီ႐ိုတိုနင္ (Serotonin) အမည္ရွိေသာ ဓာတ္ပစၥည္းႏွစ္မ်ဳိး ပါဝင္ေနေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ထိုအေမႊးမ်ား ခႏၶာကိုယ္ႏွင့္ ထိေတြ႔ မိသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ ယင္းဓာတ္ ပစၥည္း နွစ္ခုေၾကာင့္ လြန္စြာ ယားလာသည့္ အျပင္ ဤကဲ့သို႔ ယားျခင္းကို ကုတ္လိုက္လွ်င္ အဆုိပါ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားသည္ အျခား ေနရာမ်ားကိုပါ ျပန္႔သြားသည့္ အတြက္ ပိုမိုယားယံေစ ပါသည္။
ေရႏွင့္ ေဆးလွ်င္လည္း ယင္းဓာတ္ပစၥည္း မ်ား ေရထဲတြင္ ေပ်ာ္ဝင္သြားၿပီး အေရျပား အထဲထိ စိမ့္ဝင္ သြားတတ္သည့္ အတြက္ ပိုမို ဆိုး႐ြားေစႏိုင္ပါ သည္။
အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းမွာ ေရခဲတံုးကို ပလတ္စတစ္ အတြင္း ထည့္ၿပီး ယားသည့္ ေနရာ အေပၚ မွ ဖိကပ္ ထားေပးရပါမည္။ ၿပီးလွ်င္ အယား သက္သာ ေစ သည့္
ေသာက္ေဆး တစ္မ်ိဳး အျမန္ဆံုး ေသာက္ရပါ မည္။
ဥပမာ- ဆီ႐ိုတိုနင္ကို ဟန္႔တား ဖ်က္ဆီးေသာ ေဆး (Antiserotonin) ျဖစ္သည့္ Zadine ကဲ့သို႔ေဆး မ်ိဳး အျမန္ဆံုး ေသာက္ရပါမည္။
ေခြးေလွးယားသီးအေစ့သည္ အလြန္တန္ဖိုး ရွိေသာ သဘာဝ ေဆးဘက္ဝင္ပစၥည္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ အတြက္ တတ္ကြၽမ္း နားလည္ သူမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးၿပီး ကုသ ခဲ့လွ်င္ အမ်ိဳးသားမ်ား ကေလးမရ ျခင္း (Infertility) အျပင္ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးေရာဂါႏွင့္ အသက္ႀကီး သူမ်ားတြင္ျဖစ္သည့္ ပါကင္ဆန္ ေရာဂါ မ်ားကို သက္သာ
ေစႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အေကာင္းဆံုး သဘာဝ ေဆးစြမ္းေကာင္း တစ္လက္ ျဖစ္ပါသည္။
စာဖတ္သူအားလံုးကို အစဥ္ေလးစားလ်က္
ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္ (FAME)
From : Ziwaka
Originally published at - https://www.facebook.com/ziwakamagazine/?hc_ref=NEWSFEED
