က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဗဟုသုတ၊ လိင္မႈကိစၥ၊ ေရာဂါမ်ားအေၾကာင္း၊ ေလ့လာေတြ႔႐ွိခ်က္မ်ား၊အစားအေသာက္နွင့္ လူေနမႈဘဝမ်ား

ဤဘေလာဂ့္ဆိုဒ္သည္ ဆိုင္မြန္စာၾကည့္ဆိုဒ္၏ ပရိတ္သတ္မ်ား တက္ေရာက္ ဖတ္႐ႈျခင္း လြယ္ကူျမန္ဆန္ ေစရန္ ရည္႐ြယ္၍ ထပ္မံတိုးထားေသာ ဆိုဒ္ပြား တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။

Sunday, December 20, 2015

လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ႏုိင္တဲ့ ေရာဂါသစ္ MG




မၾကာေသးမီွက ထုတ္ျပန္ လိုက္တဲ့ ေလ့လာမႈ တခုက လိင္ဆက္ဆံမႈ ကေနတဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါတခု အေၾကာင္း ကို ေဖာ္ျပ ခဲ့ပါတယ္။ အမည္က mycoplasma genitalium သို႔မဟုတ္ MG လို႔ သိရ ပါတယ္။

MG ဆိုတာကို ၁၉၈၀ ႏွစ္ေတြ ကထဲက ပညာရွင္ေတြ သိၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ International Journal of Epidemiology က အသစ္ ထုတ္ေ၀ လိုက္တဲ့ စာတမ္း တခုမွာေတာ့ ဘက္တီးရီးယား ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီ ဘက္တီးရီးယား ေတြက ဆီးနဲ႔ လိင္အဂၤါ လမ္းေၾကာင္းေတြမွာ ရွိေနၾကၿပီးေတာ့ လိင္ဆက္ဆံမႈကေန တဆင့္ ျပန္႔႔ပြား ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါကို ရွာေဖြႏိုင္ဖို႔ အတြက္ University College London က သုေတသီ ေတြဟာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ကေန ၄၄ ႏွစ္ အရြယ္ ၾကား အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး ၄၅၀၇ ဦးရဲ႕ ဆီးနမူနာ ေတြကို စစ္ေဆး ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလူေတြဟာ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳဖူးသူ ေတြ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ သူတို႔ထဲက အမ်ိဳးသမီး ၄၈ ဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသား ၂၄ ဦးဟာ MG ရွိေနေၾကာင္း ေတြ႔ခဲ့ ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သုေတသီေတြက တခါမွ လိင္မဆက္ဆံ ဖူးတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ၂၀၀ ရဲ႕ ဆီး နမူနာေတြကို စစ္ေဆးတဲ့ အခါမွာေတာ့ ေရာ ဂါပိုး ကူးစက္မႈ လံုး၀ မေတြ႔ရ ပါဘူး။

MG က လိင္ဆက္ဆံ မႈကေန တဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ တျခား ေရာဂါေတြ လိုပဲ ေရာဂါ လကၡဏာ မျပဘဲ ရွိေန တတ္တယ္ လို႔ Joan H. Tisch အမ်ိဳးသမီး က်န္းမာေရး စန္က တြဲဖက္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ Raquel Dardik က ေျပာပါတယ္။

University College Londonရဲ ႔ ေလ့လာမႈ မွာလည္း အမ်ိဳးသား ၉၄.၄ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ၅၆.၂ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ဟာ ေရာဂါ လကၡဏာေတြ မျပခဲ့ပါဘူး။

ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား

ဒါေပမယ့္ သိႏိုင္တဲ့ အခ်က္ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွိပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဆိုရင္ ဆီးသြာခ်ိန္မွာ နာက်င္တာ၊ က်ိန္္းစပ္တာေတြ နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံၿပီးခ်ိန္မွာ ေသြးထြက္တာ မ်ိဳးတြ ရွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာ Raquel Dardik ကေျပာပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ဆိုရင္လည္း ဆီးသြားရင္ နာက်င္တာ သို႔မဟုတ္ လိင္အဂၤါက အရည္ထြက္တာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။

MG က သားအိမ္၀ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါမ်ားေရာင္ျခင္း (PID) ၂ခုလံုးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနၿပီးေတာ့ chlamydia (ကလာမိုင္ဒီးယား) နဲ႔ Gonorrhoea (ဂႏိုးရီးယား) တို႔လို STD ေတြရဲ႕ အေျခ အေနမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ ေဒါက္တာ Raquel Dardik ကေတာ့ PID ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၁၀ရာခိုင္နႈန္းေလာက္ဟာ MG ေၾကာင့္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

စမ္းသပ္ စစ္ေဆးလို႔ ရသလား

ရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးေရာ ဂါလကၡဏာေတြ ေတြရၿပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး စမ္းသပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ MG ဟာ လိင္ဆက္ဆံမႈကေန တဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္တာ သိပ္မၾကာေသးတဲ့ အတြက္ တျခား STD ေတြလိုမ်ိဳး (ဥပမာ chlamydia) အလြယ္တကူ စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ မသိႏိုင္ဘူးလို႔ ေဒါက္တာ Raquel Dardik က ရွင္းျပပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ဒါကိုစစ္ေဆးေပးႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ခြဲခန္းက နည္းပါးေနေသးတဲ့ အတြက္ ဆရာ၀န္ေတြ အေနနဲ႔ အနီး ဆံုး သုေတသနဌာန သို႔မဟုတ္ တကၠသိုလ္ ႀကီးေတြမွာ ရွိတဲ့ ဓာတ္ခြဲခန္းေတြ ဆီကို ပို႔ၿပီး စစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ရလဒ္ အေျဖကို သိရဖို႔က ကိုယ္ေနတဲ့ ေနရာနဲ႔ ဓာတ္ခြဲခန္း အနီးအေ၀း ေပၚမွာလိုက္ၿပီး ေစာင့္ဆိုင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အသစ္ ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိမႈေၾကာင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းေတြ ကလည္း ဒါကို စစ္ေဆးေပးႏိုင္ဖို႔ လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္ ႀကိဳးစားလုပ္ လာၾကမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာ Raquel Dardik က ယံုၾကည္ ထားပါတယ္။

လက္ရွိ အခ်ိန္မွာေတာ့ “တကယ္လို႔ ေရာဂါပိုး ကူးစက္တဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိလို႔ ေဆးစစ္ေပမယ့္ အေျဖေတြ အားလံုးက ေရာ ဂါ မရွိဘူးလို႔ ျပေနမယ္ ဆိုရင္ MG ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားမိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။” လို႔ သူက အႀကံျပဳ လိုက္ပါတယ္။

ကုသႏိုင္ပါသလား

ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ပဋိဇီ၀ေဆးတမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့ azithromycin က ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသေပးႏိုင္ တယ္လို႔ ေဒါက္တာ Raquel Dardik ကေျပာပါတယ္။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ

“ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ အေျခခံ အခ်က္ကေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ကြန္ဒံုးက ဘက္တီးရီးယားေတြကို ထိထိေရာက္ ေရာက္ ကာကြယ္ ေပးပါတယ္။” လို႔ ေဒါက္တာ Raquel Dardik ကဆိုပါတယ္။

This article originally appeared on Health.com.

Original link - http://burma.irrawaddy.com/article/2015/12/19/103464.html


No comments:

Post a Comment